مىشود ، آدمى خود را داراى رسالت احساس مىكند ، زندگى اجتماعى جهت خاص پيدا مىكند و جهت ديگر غير از جهت زندگى فردى [ را ] درك مىكند ، نوع دلبستگيها عوض مىشود . 6 . البته همه اينها كه مىگوييم در دين است ، بالقوه است نه بالفعل . اينها همه كه مىگوييم از قبيل اين است كه بذر گندم يا خربزه يا چيز ديگر را مورد بحث قرار دهيم كه چنين بار مىدهد ، چنين سود مىدهد . همه اينها به فرض اين است كه به دست كشاورز خبرهء واردِ علاقه مند و زحمتكش سپرده شود و در زمين مناسب كاشته شود و اوضاع و احوال سال هم كم و بيش مساعد باشد . كشاورز خبره و وارد نقش اول را دارد كه معلمين و دبيران علوم دينى و يا ساير مربيان مىباشند ، و ما از اين جهت بايد اعتراف كنيم كه كشاورزان خوبى نيستيم ( 1 ) . سرزمين مناسب عبارت است از روحيه جوانان ايرانى كه از اين جهت بايد عرض كنيم خوشبختانه زمينه مساعد هست ، و اوضاع و احوال ترسالى يا خشكسالى عبارت است از شرايط محيط كه آيا مناسب است يا مناسب نيست كه باز بايد اعتراف كنيم مناسب نيست ، آفت مخصوصاً فراوان است . بسا هست كه در اين كلاس كه تعليمات دينى داده مىشود ، در كلاس ديگر و ساعت ديگر ضد آن تعليم داده مىشود . ولى اينها وظيفه كشاورز را سنگينتر و دشوارتر مىكند . در سال خوب ، زحمت مبارزه با آفت را نداشت ولى در سال بد دارد . در سال بد نمىتواند به آب رايگان باران قناعت كند ، بايد با زحمت از اعماق زمين آب استخراج كند . 7 . معلمان تعليمات دينى بايد افرادى مؤمن و هدفى تربيت كنند كه هدفهاى اجتماعى داشته باشند و در راه آنها مبارزه كنند . 8 . وظايف بزرگ رهبرى دبيران علوم دينى : الف . عقده گشايى و حل مشكلات و دفع شبهاتى كه اجتماع و

--> ( 1 ) . مسأله اهميت و لزوم رهبرى صحيح دينى در اجتماع امروز ما مسأله مهمى است كه رهبرى دانشآموزان در مدارس يكى از آنهاست . پرهيز از ايجاد تعارض ميان غرايز و پرهيز از تنزل دادن تا سطح ماديات شرط اصلى است .